Муҳаммад (с.а.в) нинг 201 исм ва сифатлари

1. محمد Муҳаммад – мақталган.
2. أحمد Аҳмад – Аллоҳга ҳамд айтувчи.
3. حامد Ҳамид – Аллоҳга ҳамд айтувчи.
4. محمود Маҳмуд – мақталган.
5. أحيد Аҳяд – фазилатлар бобида ягона.
6. وحيد Ваҳийд – етим.
7. واحد Воҳид – ахлоқ- одобда ягона.
8. حاشر Ҳошир – ўз умматларини қиёмат куни маҳшаргоҳга еғувчи.
9. عاقب Оқиб – пайғамбарларнинг охиргиси.
10. طه Тоҳо – бу сўзнинг маъноси Аллоҳгагина маълум.
11. يس Ёсин – бу сўзнинг маъноси ҳам Аллоҳгагина маълум.
12. طاهر Тоҳир – тоза, пок.
13. مطهر Мутаҳҳар – покланган.
14. طيب Таййиб – пок, хуштабиат.
15. سيد Саййид – Хожа.
16. رسول Расул – элчи, пайғамбар.
17. نبي Набий – пайғамбар.
18. رحمة Раҳмат – марҳаматли.
19. بشرى Бушро – хушхабар берувчи.
20. غوث Ғовс – ёрдам берувчи.
21. غيث Ғойс – яхшиликларнинг тушишига сабабчи.
22. غياث Ғиёс – ундан ёрдам сўраладиган.
23. نعمة الله Неъматуллоҳ – Аллоҳнинг неъмати.
24. هدية الله Ҳадийятуллоҳ – Аллоҳнинг ҳадийяси.
25. عروة وثقى Уърватул вусқо – Мустаҳкам тутқич.
26. صراط الله Сиротуллооҳ – Аллоҳнинг кескир қиличи.
27. صراط مستقيم Сиротуммустақим – тўғри йўлда юрувчи.
28. ذكرالله Зикруллоҳ – Аллоҳни зикр қилувчи.
29. سيف الله Сайфуллоҳ – Аллоҳнинг қиличи.
30. رسول الرحمة Расулур-роҳма— раҳмат пайғамбари.
31. قيم Қаййим – тўғри йўлдан борувчи.
32. جامع Жомиъ – барча яхши фазилатларни ўзида мужассам этувчи.
33. مقتفي Муқтафий – эргашувчи (ҳақ йўлга).
34. مقفي Муқаффий – эргаштирувчи (ўзига).
35. رسوا الملاحم Расулул–малоҳим – жангу жаҳон пайғамбари.
36. رسول الراحة Расулур–роҳа – роҳат пайғамбари.
37. كامل Комил – етук.
38. إكليل Иклил – тож.
39. مدثر Муддассир – қўрқувдан матоҳга ўраниб олган.
40. مزمل Муззаммил – муддассир.
41. عبد الله Абдуллоҳ – Аллоҳнинг бандаси.
42. حبيب الله Ҳабибуллоҳ – Аллоҳнинг суюклиси.
43. صفي الله Сафийюллоҳ – Аллоҳнинг танлагани.
44. نجي الله Нажийюллоҳ – Аллоҳнинг сирдош дўсти.
45. كليم الله Калимуллоҳ – Аллоҳ билан сўзлашувчи.
46. خاتم الأنبياء Хотамул–анбиё – набийлар охири, уларнинг хотимаси.
47. خاتم الرسل Хотамур–русул — Расуллар хотимаси.
48. مقيي Муқйий – динни тургизгувчи (ривожлантиргувчи).
49. منجي Мунжий – халоскор.
50. محي Муҳйи– Гунохларни кетказувчи
51. مذكر Музаккир – эслатувчи (Аллоҳни ва охиратни).
52. ناصر Носир – ёрдам этувчи.
53. منصور Мансур – ёрдам берилган, душманлари устидан зафар топган.
54. نبي الرحمة Набийюр–роҳма – раҳмат пайғамбари.
55. نبي التوبة Набийют–тавба – тавбага тарғиб этувчи пайғамбар.
56. حريص عليكم Ҳарисун алайкум – (саодатга етишишингизга) ташна, умматларига меҳрибон.
57. معلوم Маълум – ҳаммага маълум.
58. شهير Шаҳир – ҳаммага машҳур.
59. شاهد Шоҳид – гувоҳ.
60. شهيد Шаҳид – гувоҳ.
61. مشهود Машҳуд – гувоҳлик берилган.
62. بشير Башир – хушхабар берувчи.
63. مبشر Мубашшир – хушхабар берувчи.
64. نذير Назир – азоблардан огоҳлантиргувчи.
65. منذر Мунзир – охират азобларидан огоҳлантиргувчи.
66. نور Нур – нур.
67. سراج Сирож – чироқ, қуёш.
68. مصباح Мисбоҳ – чироқ.
69. هدي Ҳудо – ҳидоят қилгувчи.
70. مهدي Маҳдий – ҳидоят қилинган.
71. منير Мунир – нур таратувчи.
72. داعي Доъий – динга даъват қилувчи.
73. مدعو Мадъув – меҳмон.
74. مجيب Мужиб – умматларини нидосига жавоб берувчи.
75. مجاب Мужаб – дуоси ижобат бўлган.
76. خفي Хофий – порлаган.
77. عفو Аъфув – ўта кечирувчи.
78. ولي Валий – Аллоҳнинг дўсти.
79. قوي Қовий – душманлари устидан қудратли.
80. أمين Амин – ишончли.
81. مأمون Маьмун – омонатдор.
82. كريم Карим – карамли, сахий.
83. مكرم Мукарром –юксак эҳтиромли.
84. مكين Макин – қувватли, Ҳақ йўлида собит.
85. متين Матин – мартабаси олий.
86. مبين Мубин – аниқ, равшан.
87. مؤمل Муаммил –интизор бўлинган, муштоқ бўлинган.
88. وصول Васул – унга ваҳий келган.
89. ذو قوة Зу қувваҳ – иродали.
90. ذو حرمة Зу ҳурмаҳ – меҳр-оқибатли.
91. ذو مكانة Зу маканаҳ – ўз ўрнига эга.
92. ذو عز Зу Иъзз – улуғвор.
93. ذو فضل Зу фазл– фазилатлар ила сифатланган.
94. مطاع Мутоъ – итоат қилинган, бўйин сунилган.
95. مطيع Мутиъ – Аллоҳга итоаткор.
96. قدم صدق Қодаму сидқ – собит қадам.
97. مختار Мухтор – танлаб олинган.
98. اجير Ажир – динга хизмат қилгувчи.
99. جبار Жаббор – айбларни ёпгувчи.
100. ابو القاسم Абул – Қосим – Қосимнинг отаси.
101. ابو الطاهر Абул – Тоҳир – Тоҳирнинг отаси.
102. ابو الطيب Абут – Таййиб – Таййибнинг отаси.
103. ابو ابراهيم Абу Иброҳим – Иброҳимнинг отаси.
104. مشفع Мушаффаъ – шафоат ҳуқуқи берилган.
105. شفيع Шафиъ – шафоат этувчи (қиёмат куни гуноҳкор умматларнинг кечирилишини Аллоҳдан сўровчи).
106. صالح Солиҳ – яхши ишларни қилувчи, Аллоҳнинг буйруқларини адо этувчи.
107. مصلح Муслиҳ – ислоҳ этувчи, тузатувчи (ўртани).
108. مهيمن Муҳаймин – умматлари ишини кузатиб турувчи.
109. صادق Содиқ – ростгўй.
110. مصدق Мусаддиқ – тасдиқ этувчи.
111. صديق Сиддиқ – ростгўй.
112. سيد المرسلين Саййидул – мурсалин – пайғамбарлар ҳожаси.
113. امام المتقين Имомул – муттақин – тақводорлар пешвоси.
114. قائد الغرالمحجلين Қоидул – ғуррил – муҳажжалин – қиёмат куни сажда қилган аъзоларидан нурлар чиқиб турувчи ибодатли умматларини жаннатга элтувчи.
115. خليل الرحمان Халилур – Раҳмон – Раҳмоннинг дўсти.
116. بر Барр – хайрли, солиҳ амаллар қилувчи.
117. مبر Мабарр – ҳамма яхшиликлар манбаи.
118. وجيه Важиҳ – гўзал юзли.
119. نصيح Насиҳ – насиҳатгўй.
120. ناصح Носиҳ – насиҳатчи.
121. وكيل Вакил – вакил, ишонч эгаси, кафил.
122. متوكل Мутаваккил – таваккал этувчи.
123. كفيل Кафил – кафил, кафолатига олувчи.
124. شفيق Шафиқ – шафқатли, меҳрибон.
125. مقيم السنة Муқимус – сунна – суннатни тикловчи.
126. مقدس Муқаддас – улуғланувчи, гуноҳлардан пок.
127. روح القدس Руҳул – Қудус – муқаддас руҳ.
128. روح الحق Руҳул –Ҳақ – ҳаққоний руҳ.
129. روح القسط Руҳул – Қист – адолатли руҳ.
130. كافي Кофий – кифоя қилувчи (диний эҳтиёжларга).
131. مقتفي Муктафий – кифояланувчи (Аллоҳнинг амрлари билан).
132. بالغ Болиғ – олий даражаларга етган.
133. مبلغ Мубаллиғ – Аллоҳ томонидан келган барча диний аҳкомларни умматларига тўла етказувчи.
134. شافي Шофий – шифокор (қалб касалликларига ва маънавий иллатларга нисбатан).
135. واصل Восил – етишувчи (Аллоҳнинг розилиги ва дийдорига).
136. موصول Мавсул – етишилувчи (яъни он ҳазратнинг шафоатларига ва дийдорларига умматлари етишурлар, иншооллоҳ).
137. سابق Собиқ – барча фазилат ва шарафда олдинда борувчи.
138. سائق Соиқ – умматларини бу дунёда иймон ва амал сари, охиратда эса, дўзахдан жаннат сари ҳайдовчи.
139. هادي Ҳодий – тўғри йўдга бошловчи.
140. مهدي Муҳдий – ҳадия, эҳсон соҳиби.
141. حزب الله  Ҳизбуллоҳ – Аллоҳнинг тарафдори.
142. النجم الثاقب Нажмуссоқиб – нур сочиб турувчи юлдуз.
143. مصطفى Мустафо – танлаб олинган.
144. مجتبى Мужтабо – мужтабо.
145. منتقى Мунтақо – танлаб олинган.
146. أمي Уммий – таълим олмаган.
147. مقدم Муқаддам – биринчи яратилган нур.
148. عزيز Азиз – азиз.
149. فاضل Фозил – фазилатли.
150. مفضل Муфаззал – афзал қилиб юборилган.
151. فاتح Фотиҳ – фатҳ қилувчи.
152. مفتاح الرحمة Мифтаҳур роҳмаҳ – раҳмат калити.
153. علم الإيمان Аъламул иймон – иймоннинг байроғи, белгиси, рукни.
154. علم اليقين Аъламул яқин – ишончли байроғ, белги, рукн.
155. دليل الخيرات Далилул хойрот – яхшиликларга йўлловчи.
156. مصحح الحسنات Мусоҳҳиҳул ҳасанот – яхшиликларни мукаммал қилиб тўғирловчи.
157. مقيل العثرات Муқилул аъсарот – чатрларни айтиб тўғирловчи.
158. صفوح عن الزلات Софуҳун аъниз заллат – кқмчиликларни кечирувчи, мурувватли.
159. صاحب الشفاعة Соҳибуш шафаъ – шафоат соҳиби.
160. صاحب المقام Соҳибул мақом – мақом соҳиби.
161. صاحب القدم Соҳибул қадам – мустаҳкам қадам соҳиби.
162. مخصوص بالعز Махсус бил иъзз – азизлик учун танлаб олинган.
163. مخصوص بالمجد Махсус бил мажд – улуғлик учун танлаб олинган.
164. مخصوص بالشرف Махсус биш шараф – шараф танлаб олинган.
165. صاحب الوسيلة Соҳибул василаҳ – васила соҳиби.
166. صاحب السيف Соҳибус сайф – қилич соҳиби.
167. صاحب الفضيلة Соҳибул фазилаҳ – фазилат соҳиби.
168. صاحب الإزار Соҳибул иьзор – изор соҳиби.
169. صاحب الحجة Соҳибул ҳужжаҳ – ҳужжат соҳиби.
170. صاحب السلطان Соҳибус султон – охири замон уматининг султони.
171. صاحب الرداء Соҳибур ридо – ридо соҳиби.
172. صاحب التاج Соҳибут тож – тож соҳиби.
173. صاحب الدرجة الرفيعة Соҳибуд даражатир рофиаъ – олий мартаба соҳиби.
174. صاحب المغفر Соҳибул миғфар – ҳимоя қилувчига эга.
175. صاحب اللواء Соҳибул ливо – Байроқ соҳиби.
176. صاحب المعراج Соҳибул Меърож – меърож соҳиби.
177. صاحب القضيب Соҳибул қозиб – шоҳ, новда, хипчин, калтак, таёқ соҳиби.
178. صاحب البراق Соҳибул Буроқ – буроқ соҳиби.
179. صاحب الخاتم Соҳибул хотам – узук соҳиби.
180. صاحب العلامة Соҳибул аъламаҳ – белги соҳиби.
181. صاحب البرهان Соҳибул бурҳан – далилга эга.
182. صاحب البيان Соҳибул баён – баёнга эга.
183. فصيح اللسان Фасиҳул лисан – фасоҳатли.
184. مطهر الجنان Мутоҳҳирул жанан – қалбларни покловчи.
185. رؤوف Роууф – шафқатли, раҳмдил.
186. رحيم Роҳим – ўзига хос меҳрибон.
187. أذن خير Узуну хойр – яхшиликларга қулоқ тутувчи.
188. صحيح الإسلام Соҳиҳул ислам – исломни турли айб ва шаклардан халос қилувчи.
189. سيد الكونين Саййидул кавнайн – икки олам саййиди.
190. عين النعيم Аъйнун наъим – бахт-саодат булоғи.
191. عين الغر Аъйнул ғур – улуғворлик, гўзаллик булоғи.
192. سعد الله Саъдуллоҳ – Аллоҳнинг баракаси.
193. سعد الخلق Саъдул холқ – махлуқотнинг баракаси.
194. خطيب الأمم Хотибул умам – умматлар хатиби.
195. علم الهدى Аъламул ҳуда – ҳидоят байроғи.
196. كاشف الكرب Кашифул куроб – ғам-қайғуларни кетгазувчи.
197. رافع الترب Рофиъут туроб – Рофиъут туроб.
198. عز العرب Иъззул араб – арабларнинг ( ва ажамларнинг) азизи.
199. صاحب الفرج Соҳибул фараж – ғам-андуҳларни кетгазувчи.
200. مفتاح Мифтоҳ – (барча яхшиликнинг) калити.
201. مفتاح الجنة Мифтоҳул жаннаҳ – жаннатнинг калити.

Тожиддинов Абдуссомад Абдулбосит ўғли

Манба: muslim.uz